Định nghĩa

1. Thành ngữ (Nh. Tội gì):
   • Không có lỗi gì, không đáng bị trách cứ: Dùng để phủ nhận một sự trách móc, quy kết tội lỗi hoặc để biện minh rằng hành động của mình là vô can, không đáng bị khiển trách.
   • Không có gì đáng phải sợ, phải ngại: Thể hiện thái độ coi nhẹ một lời đe dọa, trách phạt hoặc một hậu quả được cho là nghiêm trọng.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Tôi chỉ hỏi cho biết thôi, tội vạ gì mà anh lớn tiếng thế? (Tôi chỉ hỏi cho biết thôi, có tội tình gì đâu mà anh phải quát tháo lên vậy?)
  • Cứ nói thẳng suy nghĩ của mình đi, tội vạ gì đâu mà phải sợ. (Cứ nói thẳng suy nghĩ của mình đi, có gì đáng phải sợ đâu.)
  • Con trẻ nghịch ngợm một chút, tội vạ gì mà mắng chúng. (Trẻ con nghịch một chút, có tội tình gì mà phải mắng chúng.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng trong câu hỏi tu từ: Thường dùng để chất vấn lại, tỏ ý không đồng tình với sự quy kết hoặc trách móc.
  • Tội vạ gì mà phải khóc lóc? Mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi. (Có gì đáng phải khóc lóc đâu? Mọi chuyện rồi sẽ ổn cả thôi.)
• Dùng để an ủi, trấn an: Nhằm giảm nhẹ cảm giác tội lỗi hoặc lo sợ của người khác.
  • Lỡ tay làm vỡ cái cốc cũ thì tội vạ gì, đừng có áy náy. (Lỡ tay làm vỡ cái cốc cũ thì có sao đâu, đừng bận tâm.)

Biến thể và từ gần giống

• Tội tình gì: Có nghĩa tương tự, nhấn mạnh sự vô tội, không đáng bị quy trách nhiệm.
  • Anh ấy vô tình thôi, tội tình gì mà phải phạt. (Anh ấy chỉ vô tình thôi, có tội tình gì mà phải phạt.)
• Có tội tình gì: Cụm từ dài hơn, cùng nghĩa.
  • Nói thật lòng thì có tội tình gì? (Nói thật lòng thì có gì là sai trái đâu?)

Từ đồng nghĩa

• Tội gì: Cách nói ngắn gọn, nghĩa hoàn toàn tương đương.
• Có gì đâu: Thể hiện sự coi nhẹ, phủ nhận vấn đề.
• Đáng gì: Tỏ ý xem thường mức độ nghiêm trọng.

Các cụm từ liên quan

• Không có tội vạ gì: Nhấn mạnh sự vô can một cách tuyệt đối.
  • Việc đó không có tội vạ gì cả, anh đừng lo. (Việc đó hoàn toàn không có gì sai trái đâu, anh đừng lo lắng.)

Thành ngữ liên quan

• Không đáng kể tội: Có ý nghĩa tương tự, cho rằng lỗi nhỏ không đáng bị trách phạt.
• Chuyện bé xé ra to: Chỉ việc thổi phồng một vấn đề nhỏ thành nghiêm trọng, thường là ngữ cảnh mà "tội vạ gì" được dùng để phản bác lại.

1. Nh. Tội gì.